Galaktyka Messier 88 traci paliwo. Hubble bada proces
Nowe zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a (NASA/ESA) przedstawia galaktykę spiralną Messier 88 (M88), która przechodzi proces tzw. odzierania z ciśnienia ramienia (ram pressure stripping). Obiekt poruszający się wewnątrz Gromady w Pannie traci gaz niezbędny do formowania nowych gwiazd. Jak ta kosmiczna podróż wpłynie na ewolucję NGC 4501?
Galaktyka Messier 88 znajduje się około 63 miliony lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki. Ze względu na kąt nachylenia względem obserwatora z Ziemi, jej struktura wydaje się wydłużona.
M88 zaliczana jest do galaktyk aktywnych (AGN – Active Galactic Nucleus). Główne parametry obiektu:
Supermasywna czarna dziura: Ulokowana w centrum galaktyki, o masie szacowanej na 100 milionów mas Słońca. Aktywnie akreuje wokółgwiezdny gaz i pył, napędzając jednocześnie silne odpływy materii.
Jądro galaktyki: Charakteryzuje się ciepłą, czerwonawą poświatą, którą generuje gęsta populacja starszych gwiazd.
Ramiona spiralne: Ciasno zwinięte i symetryczne, z wyraźnie widocznymi różowymi oraz niebieskimi gromadami młodych gwiazd oraz pasmami pyłu.
Interakcja z Gromadą w Pannie i proces ram pressure stripping
M88 jest częścią Gromady w Pannie – masywnej struktury skupiającej ponad tysiąc galaktyk powiązanych grawitacyjnie. Orbita M88 prowadzi ją w kierunku gęstego centrum gromady.
Za około 200–300 milionów lat galaktyka minie w najmniejszej odległości Messier 87 (M87) – gigantyczną galaktykę eliptyczną stanowiącą środek ciężkości całego układu.
Podczas ruchu przez ośrodek wewnątrzromadowy (intracluster medium), M88 doświadcza zjawiska ram pressure stripping. Działa ono jak wiatr hydrodynamiczny:
[Gaz międzygalaktyczny] —> || Krawędź natarcia M88 (Kumulacja gazu i pyłu) ||
└──> Wypychanie zimnego gazu z dysku galaktyki
Skutki dla ewolucji galaktyki:
Trunkacja dysku: Swirlujący dysk gazowy M88 jest skompresowany na krawędzi natarcia, gdzie materia gromadzi się jak śnieg przed pługiem.
Deficyt wodoru: Obserwacje wykazują, że M88 posiada znacznie mniej zimnego gazu w obszarach zewnętrznych, niż wynikałoby to z jej klasyfikacji morfologicznej. Brak tego surowca uniemożliwi w przyszłości dalszą produkcję gwiazd.
Program badawczy Teleskopu Hubble’a
Zdjęcie zostało wykonane w ramach programu naukowego #18103 (kierownik zespołu: D. Thilker), którego celem jest analiza zachowania galaktyk spiralnych w gęstych środowiskach kosmicznych.
Do rejestracji obrazu wykorzystano kamerę Wide Field Camera 3 (WFC3). Wysoka rozdzielczość instrumentu pozwala na badanie pojedynczych gromad gwiazd i mgławic w obiektach oddalonych o miliony lat świetlnych. Dane te służą do modelowania procesów wygaszania procesów gwiazdotwórczych w galaktykach satelitarnych.
Źródło danych: ESA/Hubble
